Ibilbideak
Laudio Basabideak
Ibilbide zirkular bizia da, eta udalerria zeharkatzen du bere perimetroan zehar, haren gailur nagusietara hurbilduz eta Laudioko ikuspegi eta paisaia onenak eskainiz. Posible da horiek guztiak laburragoak diren beste ibilbide batzuekin lotzean, eta, horri esker, zatika edo etapaka egin daiteke eta Lamuzako parkean amaitu beti.
Ibilbideko alderdi azpimarragarri gisa, tokiko etnografiako hainbat elementu aipatuko ditugu, hala nola karobiak, kirikiñausiak (gortinak), neberak eta abar. Horien artean, Isusin duela gutxi zaharberritutako Mintegietako karobia edo Obikola nebera (Ermuko Andre Mariaren inguruetan) nabarmentzen dira. Ibilbidean zehar, guztien gainetik, Ermuko Andre Maria Santutegia nabarmentzen da. 2003ko urtarrilaren 31n inbentariatutako multzo gotiko monumentala. Natura-ondareko elementu aipagarriak, hala nola Garbeko txilardegia edo burbuxa. Ermu inguratzen duen artadi kantauriarra. Pagolarri izena ematen dion pagadia, edo behe-mendietako larreak, Arraño-Goienuri eta Arraño-Larrea, non orkidea ugari aurki baitaitezke, gure inguruak eskaintzen duen biodibertsitatearen berri ematen diguten espezie mehatxatuen katalogoan sartuta daudenak. Paisaiari dagokionez, bereziki nabarmentzekoa da Ugaldeko Muinoen eremua.
Paisaia bikain gisa katalogatuta dago, eta Gorobel mendilerrotik, Goirbeiatik, Anbototik eta Urkiolatik ingurmari guztia inguratzen duten gailur guztiak ikusteko aukera ematen digu.
Horrez gain, Santa Ana parkean barbakoekin egokitutako atsedenaldi bat har dezakezu, edo, bestela, udal-igerilekuen ondoan dagoen autokarabanen aparkalekuan, amaitzeko Lamuza parkean, udalerriko ibilbide guztien erdigunea eta aisialdirako gunea baita.
Ibilbideak, gainera, kontrabandisten GR-123 ibilbidearekin egiten du topo, antzina estraperlorako erabiltzen zen ibilbidearekin, Ugaoko Miñoien aduana saihesteko ahaleginean, gauez egiten baitzuten, detektatuak izan ez zitezen. Bilboatik Burgosera zihoazen produktu asko trukatzen ziren hemen, eta alderantziz. Gaur egun, Pagasarrirako bidea hartu eta Bilboko erdigunera iristeko aukera ematen digu.
Ibilbide Osoa
Hasiera: Lamuza
Amaiera: Lamuza
Luzera (km): 42,8km
Zailtasuna: Oso zaila
Mota: Trekking Intentsiboa
Gehienezko gorapena: 795 m.
Gutxieneko igoera: 114 m.
Desnibel positiboa: 2409 m.
Desnibel negatiboa: 2409 m.
Iturriak: Bai
Hurbileko aparkalekua: Bai
Beste Ibilbide batzuk
1. ibilbidea
Lamuza-Ermualde-Kamaraka-Goikogane-Isusi-Lamuza
15,5 km | Zailtasun ertaina
2. ibilbidea
Lamuza-Arraño-Larrazabal-San Juan-Lamuza
10,2 km | Zailtasun baxua
3. ibilbidea
Lamuza-Gardea-Pagolar-Olako-Lamuza
12,3 km | Zailtasun ertaina
4. ibilbidea
Lamuza-Latiorro-San Bartolome-Larrea-Saldarriaga-Lamuza
7,94 km | Zailtasun baxua
5. ibilbidea
Lamuza-Areta-Alpitxu-Lamuza
8,03 km | Zailtasun baxua
1. ibilbidea
15,5 km
Lamuza-Ermualde-Kamaraka-Goikogane-Isusi-Lamuza
Intentsitate ertaineko ibilbide zirkularra da, goiz batean udalerriaren iparraldea zeharkatzeko, gailur garaienetako batzuetatik paseatuta: Goikogana 702m, Kamaraka 797m, Mugarriluze 735 edo Gazteluzar 717m. Udalerriko ikuspegi hoberenetako batzuk eskaintzen ditu, zati batean aurretik seinaleztatutako ibilbideekin bat eginda, hala nola GR-123 kontrabandisten ibilbidea edo burdinazko hesiaren trazatua udalerritik igarotzen zenean zehar.
Ikusiko Mintegieta karobia, Obikola nebera, Ugaldeko Muinoien ingurunea; bertatik Gorobel mendilerroa, Gorbeia, Anboto eta Urkiola gailurrak ikusteko aukera ematen diguna, Ermuko Andre Mariaren Santutegia…
2. ibilbidea
10,2 km
Lamuza-Arraño-Larrazabal-San Juan-Lamuza
Lamuza parkean hasi eta amaitzen den Larrazabal auzo historikoaren ingurutik doan familiako ibilbide zirkular leuna da.
Elementu aipagarri gisa,: Barbaragoikoako karobi zaharberritua, San Joan Astobiza baseliza, Arrañoko larrea (non orkidea ugari aurki daitezke bertan), San Joan parkea berregina, merendero mahaiekin…
3. ibilbidea
12,3 km
Lamuza-Gardea-Pagolar-Olako-Lamuza
Mendiko ibilbide zirkularra da, Mostatxa 668m eta Pagolar 722m gailurreraino igotzen dena, Gardea auzoa zeharkatuta eta udalerriko (Beldui) altuera handieneko baserria bisitatuta. Gaur egun izen bereko txakolindegi bat dago bertan.
XVIII. mendeko baserri batean, gaur egun, zazpi hektareako mahastiak dituen nekazaritza-ustiategi bat eta jatetxe atsegin bat sortzen dira.
Elementu aipagarrienak: Mostatxako nevera, pagolar gailurreko pagadia eta udalerriko gaztainondo zaharrenetako batzuk. Ildo horretan, Laudiok XIX. Mendean inguru horretako gaztainak esportatzen zituela azpimarratu behar da.
4. ibilbidea
7,94 km
Lamuza-Latiorro-San Bartolome-Larrea-Saldarriaga-Lamuza
Arraño-Larrea udalerriaren beheko mendietako bat inguratzen duen eta udalerriaren jatorrizko Larrea auzora hurbiltzen duen familia ibilbide zirkular xume bat da, Lamuzako parkean amaitzeko.
Elementu aipagarrienak: Laudioko eraikinik zaharrena; Etxezarra baserria; San Bartolome ermita edo Gardeako Gurutze Santuaren ermita.
5. ibilbidea
8,03 km
Lamuza-Areta-Alpitxu-Lamuza
Intentsitate ertaineko ibilbide zirkularra da, goiz batean udalerriaren ipar-ekialdea zeharkatzeko, gailur garaienetako baten oinarriraino iritsiz, Goikogana 702m gailurra, esaterako. Zati batean, kontrabandisten GR-123 ibilbidearekin eta burdinazko gerrikoaren ibilbide seinaleztatuarekin bat egiten du.
Ibilbideari esker, Bizkaiko gailur garrantzitsuenetako batzuk ikus ditzakegu: Gorbeiako mendigunea edo Urkiola. Paisaiari dagokionez, bereziki nabarmentzekoa da Ugalderen itxituren eremua, Gorobel mendilerrotik, Gorbeiatik, Anbototik eta Urkiolatik barrena ingurunea inguratzen duten paisaia bikain gisa katalogatuta dagoena.
Burdin Hesia
Euskadiko behin-behineko Gobernuak 1936. eta 1937. urteen artean eraikitako defentsa‑lerroari deitzen zaio Burdin Hesia, eta, setiatuz gero, gero Bilbo hiribildua babesteko balio behar zuen.
Gaur egun, Laudio eta Arrankudiaga artean geratu diren Gerra Zibileko aztarnak ezagutzeko aukera ematen duen bidezidor gisa egokituta dago, eta ederto asko uztartzen ditu gotorleku, lubaki eta metrailadore‑habien interes historikoa zein bertoko ondarearen joritasun etnografiko eta naturala.
Proposamena gustuko duenak aukera bi dauzka: 8,5 kilometroko ibilbide laburra, gutxi gorabehera, bi ordu eta erdikoa, edo 13 kilometroko ibilbide luzea, lau ordu eta erdikoa. Bi aukerak zirkularrak dira eta oinez zein autoz irispide erraza duen Ermuko Andra Mariren santutegitik abiatzen dira. Dena den, Kontrabandisten Ibilbidea osatzeko erronka ere hartu ahalko dute ausartenek: 20 kilometro luze ditu sei ordu inguruko ibilaldi horrek, eta horixe zen, hain zuzen ere, garai bateko bidelapur eta estraperlistek erabiltzen zuten ibilbidea Laudio eta Bilbo banatzen dituen distantzia gainditzeko.
Nerbioiko Parke lineala
Nerbioiko Parke Linealeko Bide Berdeak, gutxi gora behera, 15 kilometroko luzera dauka, eta Laudioko natura- zein ondare-ingurunea ezagutarazteko baliabide bikaina da. Erabat irisgarria denez, bizikletaz zein oinez egin ahal dira ibilbideak, eta, gainera, parke lineala paseoan gozatzea erabakitzen bada, hasierako puntura itzultzeko aukera ere ematen du, ibilbidean osoan zehar sakabanatuak dauden tren geltokietako edozein erabilita (Areta, Laudio, Santa Cruz de Llodio, Luiaondo, Salbio, Iparralde, Amurrio eta Iñarratxu).
Behin paseoan hasita, ibaiaren ibilbidea zeharkatzeko eta haren gainean ibiltzeko balio duten pasabideez gozatu ahal izango duzu.
Gainera, erromatarren aztarnak topatzeko aukera ere izango duzu, hala nola, ibaia zeharkatzeko balioko dizuten Anuntzibai eta Otazu zubiak, eta/edo beste eraikuntza mota eta garaietako zubiak, esate baterako, Bitorika, Zubibarri, Zamora… Baita presa txiki eta antzinako errotak ere aurkituko dituzu bidean. Halaber, ibilbidean aurrera egin ahala, ohizko baserri eta etxetzarrak aurkituko dituzu, XVII. mendeko estilo barrokoko jauregi birgaitu bat, gaur egun etxebizitza gisa erabiltzen dena, Katuxa Jauregia, eta baita, beren garaian irakaskuntzarako erabili ziren eraikin batzuk, hala nola, “Alemandarren ikastetxea” edo “El Refor”, gaur egun, beste helburuetarako erabiltzen direnak.